Jimmie Durham: A Matter of Life and Death and Singing

Ik werd door Kunstbeeld uitgenodigd om voor het juli/augustusnummer als ‘jonge criticus’ een recensie te schrijven. Ik koos A Matter of Life and Death and Singing, een retrospectief van Jimmie Durham in M HKA.

Schoon maar schuldig machtsvertoon

Antwerpen | Beeldend kunstenaar en activist. Zo wordt Jimmie Durham (1940) vaak getypeerd. Van 1973 tot 1980 onderbrak de globetrotter zijn kunstpraktijk om als Cherokee de belangen van de oorspronkelijke bewoners van Amerika te verdedigen. Het retrospectief dat M HKA momenteel aan hem wijdt, laat eerder een genuanceerde speelsheid zien dan eenzijdig activisme.

Een aantal van de licht conceptuele installaties die Durham op documenta 9 (1992) toegang tot de kunstwereld verschaften, prikkelen aanvankelijk de nieuwsgierigheid maar leggen het al snel af tegen een aantal gestenigde televisietoestellen in dezelfde zaal. Met <<<Resurrection>>> (1995) introduceerde Durham een terugkerend fenomeen in zijn werk: hij gooit regelmatig consumptiegoederen kapot met stenen en rotsblokken. Dat begon dus met een aantal tv’s, waarvoor hij naar eigen zeggen tijdens de performance sympathie begon te voelen. Er bestaat een treffende spanning tussen de voldoening en schoonheid die het gooien en de explosies bieden, en het schuldgevoel dat er al snel op volgt over het verwoesten van het onschuldige (wellicht is het in de hoedanigheid van symbool schuldig, maar zo’n symbool lijkt voor Durham slechts een afgeleide van de reële economische machten die het materiaal voortbrengen). Deze spanning leidt binnen Durhams aanhoudende fascinatie voor stenen ook tot humor en poëzie.

Jimmie Durham, Stoning the Refrigerator, 1996. Photo: Maria Teresa Alves

Het vernietigen van consumptiegoederen is een voor de hand liggende vorm van maatschappijkritiek, maar het strijdbare schuilt juist in de confrontatie met de eigen disfunctionele destructieve impulsen: een treffende allegorie op machtsmisbruik. De gelijktijdigheid van deze twee processen vormt een gloedvolle terechtwijzing aan compromisloze activisten die geweld niet schuwen.

Durhams identificatie met levenloos materiaal blijft indruk maken, bijvoorbeeld wanneer een minutieuze biografie van een stuk hout ontwapenend en tot het einde toe spannend blijkt te zijn (<<<The Piece of Wood>>>, 2005). Als conceptueel criticus en verhalenverteller is de kunstenaar beter dan als beeldhouwer: zowel zijn assemblages uit de jaren tachtig als een zaal vol zeer recente installaties blijven slechts obligate pogingen tot materiaalstudie en cultuuranalyse.

Jesse van Winden

****

Jimmie Durham: A Matter of Life and Death and Singing

24 mei t/m 18 nov. 2012

MHKA, Leuvenstraat 32, Antwerpen (BE)

www.mhka.be

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: